Sociaal wonen in de gevangenis

De JS Utrecht was op bezoek en kreeg een rondleiding in de oudste cellulaire gevangenis van Nederland, Wolvenburg.

Sociaal wonen in gevangenis-2

De rondleiding en historie

Woensdag 11 maart eindigde voor een aantal Jonge Socialisten uit Utrecht met een rondleiding in Stadsdorp Wolvenburg, of zoals het vroeger bekend stond: Penitentiaire Inrichting Wolvenburg of zoals het nog eerder bekend stond militair bolwerk Wolvenburg.

Door de jaren heen heeft deze locatie vele functies en doeleinden gekend. Het deel waar de JS Utrecht kennis mee maakte door middel van een rondleiding was de mannen gevangenis. negen jonge socialisten liepen langs cellen en ruimtes waar door de jaren heen verschillende gevangenen hebben vastgezeten. In de laatste jaren van de instelling was dit echter enkel een huis van bewaring. Waar verdachten werden vastgehouden in afwachting van hun proces. Dit waren dus mensen die nog niet waren veroordeeld tot een gevangenisstraf.

De gevangenis is geopend in 1856 en diende als strafgevangenis en was ingericht met het pensylvanisch gevangenissysteem in gedachten. Dit idee kwam voort uit de gedachte dat men kwaad deed omdat zij in contact zouden staan met andere kwaadwillenden. Uit deze gedachte kwam vervolgens de theorie voort dat men zou genezen van het crimineel-wezen als ze zes maanden lang enkel op zichzelf zouden zijn. De straf bestond dus ook uit een half jaar isolatie waarbij men niet mocht spreken met mensen ander dan het gevangenispersoneel. De gedetineerden droegen maskers als ze verplaatst werden en kregen op deze manier nooit andere gevangenen te zien of te spreken. In deze periode was de gevangenis een heel stuk kleiner en was er nog een onderdeel waar vrouwelijke criminelen werden vastgehouden. Dit stuk van de gevangenis was een flink stuk kleiner als het vergeleken werd met rest van de gevangenis en is later compleet verdwenen. De reden hierachter was met name omdat er niet veel vrouwen werden opgepakt en dus ook niet dienden opgesloten te worden.

Nadat men na vele jaren het inzicht had gekregen dat het pensylvanisch systeem niet de werking had die mensen in gedachten had, mensen waren namelijk niet genezen en er was nog steeds criminaliteit op straat. Werd de gevangenis in 1875 verbouwd. Misschien was men in die 19 jaar ook wel tot inzicht gekomen dat het systeem niet het welzijn van mensen voorop stelde door ze enkel in isolatie op te sluiten. Na de verbouwing werd de gevangenis enkel ingericht om mannen op te sluiten en kwam de vrouwen gevangenis in Wolvenburg voorgoed tot een einde. Ook gingen gevangenen gezamenlijk werken in gemeenschappelijke ruimtes en mochten ze langer, ook voor het eerst gezamenlijk, naar buiten. Voorheen waren er namelijk speciale cellen, of meer kooien, waar men één voor één een half uur per dag van de buiten lucht mocht genieten. In 1932 werd de gevangenis als overbodig beschouwd en ook toen is Wolvenburg gesloten geweest om vervolgens in 1939 weer geopend te worden. Na de tweede wereld oorlog diende het pand dus enkel als een huis van bewaring en waren de tijden van gevangenis dus eigenlijk al voorbij. Voor meer informatie over de geschiedenis van het pand en het militair bolwerk ga je naar de website van Stadsdorp Wolvenburg.

Uiteindelijk kwamen alle militaire en gevangenis doeleinden waar dit pand en deze omgeving voor diende tot een einde en dat brengt ons tot nu, of eigenlijk, tot 2005. Dit was het moment dat het pand officieel buiten gebruik is gesteld en is ingenomen door verschillende bedrijven, veelal start-ups. Dat geeft de voormalig gevangenis nu al een hele andere uitstraling. De oud cellen en ex gevangenis gangen worden nu in beslag genomen door mooie bloemen, tuintafels en visitekaartjes. Dit was echter tijdelijk en nadat dit staatseigendom aan de stad en vervolgens de provincie aangeboden is geweest komt het eind deze maand officieel in de verkoop.

Gevangenis Wolvenplein Utrecht

Herbestemming

Eind maart, dat is bijna en bijna is ook het moment dat Wolvenburg een nieuwe eigenaar zal krijgen. Het is een ingewikkeld proces en waarschijnlijk zal een select clubje overblijven met de kans om Wolvenburg te bemachtigen. De staat wil dat dit monument in goede handen komt en er zullen ook bepaalde restricties zijn op verbouwingen van het pand. De toekomstig eigenaar zal dan ook ervaring moeten hebben met het verbouwen van monumenten van de staat en een goede financiële constructie is zeker een verplichting.

De rondleiding aan een negental Jonge Socialisten werd gegeven door iemand die onderdeel uitmaakt van een groep, de Witte Wolf. Zij zijn een wooninitiatief voor Stadsdorp Wolvenburg gestart. De Witte Wolf beoogt Wolvenburg te bemachtigen om er verschillende projecten in te huisvesten. Een van deze projecten zal vele mensen  een mooi doel lijken, het verbouwen van een deel van het pand tot sociale huurwoningen. Dit in de binnenstad van Utrecht, is iets waar velen behoefte aan hebben. Een prachtig doel waar de JS zich ongetwijfeld in kan vinden. Na geprotesteerd te hebben op het Domplein in Utrecht en in gesprek te zijn gegaan met Agnes Jongerius en Max Huurdeman zou de start van nieuwe betaalbare woningen in Utrecht als muziek in de oren moeten klinken. Wil jij meer weten over dit wooninitiatief? Ga dan naar de website van de Witte Wolf.

Wij zijn in ieder geval al gecharmeerd van de plannen en wensen alle betrokken het beste. We hopen dan ook dat dit plan door de staat gekozen zal worden om tot een realiteit gebracht te worden.

Foto's

Voor foto’s van de activiteit kan je zoals gewoonlijk terecht in onze galerij! Hier vind je altijd een leuke tekst over wat de JS Utrecht bezighoudt en beelden van de interessante evenementen van de afdeling.

Voor foto’s van ons avontuur in de Wolvenburg gevangenis surf je naar Utrecht.js.nl/galerij/albums/11-mar-2020/

Tags: , ,

Categorieën: Cultuur

Doe mee

De Jonge Socialisten in de PvdA is de politieke jongerenorganisatie van de Partij van de Arbeid. Voor slechts €5 ben je een jaar lid!

Ik wil lid worden!
Ik wil meer weten
Jonge Socialisten in de PvdA